◄ كمرويي يك معلوليت اجتماعي

[Donya]

● نويسنده: عبدالحميد - گل افشان


● منبع: روزنامه - کیهان





انسان اصالتا موجودي است اجتماعي و نيازمند برقراري ارتباط با ديگران. بسياري از نيازهاي عاليه انسان و شكوفا شدن استعدادها و خلاقيت هايش فقط از طريق تعامل بين فردي و ارتباطات اجتماعي مي تواند ارضا شود و فعليت يابد.

در واقع خودشناسي، برقراري ارتباط موثر و متقابل با ديگران، پذيرش مسئوليت اجتماعي و نيل به كفايت اقتصادي از اهداف اساسي همه نظام هاي تربيتي است. در دنياي پيچيده امروز يعني در عصر ارتباطات سريع و پيوندهاي اجتماعي، ضرورت هر چه بيشتر تعاون و همكاري هاي ملي و همفكرهاي علمي، حضور فعاليت فرهنگ و احاطه بر زنجيره علوم، فنون و تكنولوژي برتر، بدون ترديد پديده كمرويي يك معلوليت اجتماعي است.

كمرويي يك پديده پيچيده رواني- اجتماعي است. كمرويي يك صفت يا ويژگي ارثي يا ژنتيكي نيست، بلكه اساسا در نتيجه روابط نادرست بين فردي و سازش نايافتگي هاي اجتماعي در مراحل اوليه رشد، در خانه و مدرسه پديدار مي شود.

دانش آموزان كمرو عموما متعلق به والديني هستند كه خودشان كمرويي دارند. ليكن اين بدان معني نيست كه اين افراد اين قبيل كمرويي را از طريق ژن هاي ناقل از والدين خود به ارث برده اند، بلكه اساسا به اين معناست كه كمرويي را از آنها ياد گرفته اند.

فرد كمرو هوشيارانه از مواجهه با افراد يا چيزهاي مشخص يا انجام كاري گروهي بيزار است. در گفتار و كردار خود ملاحظه كار است، از ابزار وجود بيزار است و به طور محسوسي ترسو است.

ممكن است فرد كمرو كناره گير يا بي اعتماد باشد و يا شخصيتي پرسش آميز، بي اعتماد و مشكوك داشته باشد.

كمرويي در ميان دانش آموزان خردسال شايعتر از بزرگسالان است. بسياري از بزرگسالاني كه خود را غيركمرو مي بينند با برنامه ريزي بر كمرويي دوران دانش آموزي خود غلبه كرده اند، لذا ما مؤكداً اين باور را كه كمرويي فقط عارضه دوران دانش آموزي است، رد مي كنيم. ممكن است اين پديده در ميان دانش آموزان آشكارتر باشد، زيرا آنان عموما نسبت به بزرگسالان در معرض بررسي دقيق تر روزانه اعمالشان قرار دارند، اما كمرويي در ميان بخش قابل ملاحظه اي از جمعيت بزرگسالان ادامه مي يابد.

كمرويي يك توجه غيرعادي و مضطربانه به خويشتن در يك موقعيت اجتماعي است كه در نتيجه آن فرد دچار نوعي تنش رواني- عضلاني مي شود، شرايط عاطفي و شناختي اش متأثر مي شود و زمينه بروز رفتارهاي خام و ناسنجيده و واكنش هاي نامناسب در وي فراهم مي شود. به ديگر سخن، پديده كمرويي به يك مشكل رواني، اجتماعي و آزاردهنده شخصي مربوط مي شود كه همواره به صورت يك ناتواني يا معلوليت اجتماعي ظاهر مي شود. به كلام ساده، كمرويي يعني خودتوجهي فوق العاده و ترس از مواجه شدن با ديگران، زيرا كمرويي نوعي ترس يا اضطراب اجتماعي است كه در آن فرد از مواجه شدن با افراد ناآشنا و ارتباطات اجتماعي گريز دارد.



¤ مدرسه تقويت كمرويي يا رشد اجتماعي

مدرسه به عنوان اولين جايگاه رسمي تجربه اجتماعي دانش آموزان مي تواند نقش تعيين كننده اي در تقويت كمرويي را پرورش مهارت هاي اجتماعي آنان ايفا كند. متأسفانه در بسياري از موارد كمرويي دانش آموزان در محيط مدرسه و فضاي كلاس درس تقويت مي شود و چنين رفتار ناخوشايندي در شخصيت دانش آموز تثبيت مي شود.

در غالب موارد اولياي مدرسه رفتار انفعالي و آرام و سكوت مضطربانه دانش آموز كمرو و ناتوان را به عنوان يك صفت پسنديده و ويژگي رفتاري مطلوب تلقي مي كنند. بعضاً با تاييد و تشويق هاي خود به طور مستقيم و غيرمستقيم سعي مي كنند آن را تقويت كنند. واقعاً جاي بسي تعجب و تأسف است كه در بسياري از مدارس ما گاهي بالاترين نمره انضباط از آن دانش آموزان كمروست.



¤ فشارهاي اجتماعي و كمرويي

علاوه بر خانه و مدرسه، عواملي همچون محروميتها و آسيب هاي اجتماعي، ناسازگاري هاي شغلي، سلطه ها و فشارهاي گروهي، مقايسه ها و برتري طلبي هاي قومي و نژادي، تقويت شخصيت انفعالي، پرخاشگري ها و قدرت مداري ها، كنترل شديد اجتماعي، بي احترامي به حقوق و آزادي هاي مشروع فردي، ويرانگري خلاقيت هاي ذهني، تقبيح و تهديد صراحت ها و شجاعت هاي اخلاقي توسط صاحبان زور و واليان تزوير، ترويج فرهنگ خصومت و خشونت و لجام گسيختگي نفساني در جامعه مي تواند از ديگر عوامل زمينه ساز فزوني اضطراب تشديد كمرويي و رفتارهاي گوشه گيرانه باشد.



درمان كمرويي:



1- هر آن چه شما را خوار مي سازد، طرد كنيد. براي مدت دو هفته ردپاي عبارات منفي درباره خودتان را كه در ذهنتان جاري ست، دنبال كنيد، آنها را بنويسيد. چه چيزي بارها تكرار شد. و موجب بروز احساس پايين بودن در شما مي شود.



2- نسبت به سخنان منفي درباره خودتان حساسيت داشته باشيد. هربار كه سعي مي كنيد خودتان را خرد كنيد، بگوييد ايست. اين كار را آن قدر تكرار كنيد تا براي هميشه خردكردن خودتان را متوقف كنيد. به جاي لغت كمرويي از عناوين ديگري استفاده كنيد. بسياري اوقات ديده شده است كه ما فقط در يك يا دو موقعيت كمرو بوده ايم، اما با وجود اين خودمان را فردي كمرو مي پنداريم و مي ناميم.



3- به جاي اين كه بگوييد من آدم كمرويي هستم، درباره خودتان با عبارات مشخص تري قضاوت و صحبت كنيد. موقعيت هاي مشخص و واكنش هاي مشخص را شرح دهيد. بگوييد هنگام صحبت در مقابل گروهي از افراد عصبي مي شوم يا شركت در مجالس احساس جدا بودن از آن محيط را در من پديد مي آورد و باعث مي شود احساس ضعيفي در درونم پديد آيد يا در حضور رئيس شركت مضطرب مي شوم يا حتي مشخص تر وقتي حس مي كنم كسي مرا برانداز مي كند، قلبم شروع به تپيدن مي كند و دچار دلشوره مي شوم.



4- خودتان را آرام كنيد.

زماني كه تنش، خستگي و افكار غيرقابل جلوگيري و مضطرب كننده فكر ما را به خود مشغول مي كنند، تمركز كردن بر روي اين پيام هاي فردي مثبت، كاري دشوار است.

آرامش كامل كليد گشايش ذهن شما با تمام ظرفيت و رها شدن از فراموشي هاي ناخواسته است.