كشور افغانستان

[k!ng]

افغانستان کشوری است در آسیای میانه، پایتخت آن کابل است.
فارسی دری : جمهوری اسلامی افغانستان
پشتو : د افغانستان اسلامي جمهوریت پرچم نشان ملی افغانستان شعار ملی: سرود ملی: سرود ملی افغانستان پایتخت
- مختصات جغرافیایی کابل
34°31′ N 69°08′ E
بزرگ‌ترین شهر کابل زبان رسمی فارسی (دری)، پشتو نوع حکومت

• رئیس جمهور
• معاون رئیس جمهور
• معاون رئیس جمهور

جمهوری اسلامی
حامد کرزی
احمد ضیاء مسعود
کریم خلیلی استقلال
• اعلام استقلال
• رسمیت استقلال از بریتانیای کبیر
۱۶ اسد ۱۲۹۸ (۱۹۱۹)
۲۷ اسد ۱۲۹۸ (۱۹۱۹) مساحت
- کل

- آبها (%)
‪۶۵۲،۰۹۰ km² ‫(۴۱ام)

جمعیت
- براورد ۲۰۰۵
- تراکم جمعیت
‪۲۹٫۸۶۳٫۰۰۰ ‫(۳۸ام)
‪۴۶/km² ‫(۱۵۰ام)
تولید ناخالص داخلی
(برابری قدرت خرید)
- کل
- سرانه براورد ۲۰۰۶

۳۱٫۹ بیلیون دلار (۹۱ام)
۱٫۳۱۰ دلار (۱۶۲ام) شاخص توسعه انسانی (۱۹۹۳) ۰٫۲۲۹ (نامعلوم) – پایین واحد پول افغانی (‏AFN) منطقه زمانی
- در تابستان (DST) (UTC+4.30)
بدون تغییر
کد بین‌المللی خودرو AFG
دامنه اینترنتی .af
پیش‌شماره تلفن +93


فهرست مندرجات

• ۱ مقدمه
• ۲ جغرافیا
  • ۲.۱ موقعیت
  • ۲.۲ مختصات جغرافیایی
  • ۲.۳ مساحت
  • ۲.۴ مرز های مشترک
  • ۲.۵ آب و هوا
  • ۲.۶ ارتفاع
  • ۲.۷ منابع طبیعی
  • ۲.۸ محیط زیست
  • ۲.۹ جغرافیای انسانی
  • ۲.۱۰ تقسیمات کشوری
  • ۲.۱۱ خطرات طبیعی
• ۳ مردم
  • ۳.۱ جمعیت
  • ۳.۲ وضعیت سنی
  • ۳.۳ متوسط سن
  • ۳.۴ نرخ رشد جمعیت
  • ۳.۵ نرخ تولد
  • ۳.۶ نرخ مرگ و مبر
  • ۳.۷ نرخ مهاجرت
  • ۳.۸ نرخ مرگ و میر کودکان(زیر ۷ سال)
  • ۳.۹ امید به زندگی
  • ۳.۱۰ نرخ فرزند برای هر زن
  • ۳.۱۱ ملیت
  • ۳.۱۲ گروه‌های قومی و نژادی
  • ۳.۱۳ دین ها و مذاهب
  • ۳.۱۴ زبان‌ها
  • ۳.۱۵ سواد
• ۴ تاریخ
  • ۴.۱ تاریخ مشترک
  • ۴.۲ شکل گیری
    • ۴.۲.۱ الحاق هرات در معاهدهٔ پاریس توسط انگلیسها
    • ۴.۲.۲ جدایی بلوچستان توسط انگلیسها
    • ۴.۲.۳ جدایی نیمی از پشتونستان در معاهدهٔ دیورند توسط انگلیسها
  • ۴.۳ افغانستان مستقل
    • ۴.۳.۱ سلطه طالبان
    • ۴.۳.۲ حامد کرزی
  • ۴.۴ تاریخچه نام این کشور
  • ۴.۵ پایتخت‌های افغانستان
• ۵ فرهنگ
  • ۵.۱ زبان و خط
  • ۵.۲ مشاهیر فرهنگی
  • ۵.۳ موسیقی و رقص
  • ۵.۴ سینما
  • ۵.۵ رادیو و تلویزیون
  • ۵.۶ رسانه های چاپی
  • ۵.۷ آموزش و پرورش
  • ۵.۸ گردشگری
• ۶ دولت
  • ۶.۱ نظام قانونی
  • ۶.۲ قوه ی اجرائیه
  • ۶.۳ قوه ی قانون گذاری
  • ۶.۴ ستره محکمه (دیوان عالی )
  • ۶.۵ ارتش
• ۷ اقتصاد
  • ۷.۱ تولید ناخالص ملی
  • ۷.۲ معادن
  • ۷.۳ صنایع
  • ۷.۴ راهها
  • ۷.۵ ارتباطات
• ۸ رابطه های خارجی
  • ۸.۱ رابطه با همسایه ها
  • ۸.۲ روابط فرامنطقه ای
  • ۸.۳ پیمان نامه های بین المللی
• ۹ پیوند به بیرون
  • ۹.۱ وب‌گاه‌های دولت افغانستان
  • ۹.۲ سازمان های بین المللی مرتبط با افغانستان
  • ۹.۳ وب‌گاه‌های خبرگزاریهای افغانستان
  • ۹.۴ وب‌گاه‌های روزنامه‌های افغانستان
  • ۹.۵ وب‌گاه‌های شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی افغانستان
  • ۹.۶ افغانستان در دانش‌نامه‌ها
• ۱۰ جستارهای وابسته
• ۱۱ منابع

// مقدمه

سرزمین افغانستان در طول تاریخ گلوگاه تهاجم به هند بوده است؛ جنگجویان بسیاری چون "اسکندر مقدونی"، "محمود غزنوی" ، " تیمور گورکانی " ، " نادر شاه افشار "، از پیچ و خم کوهها و دره های این کشور خود را به هندوستان رسانده اند. علاوه بر این تا قبل از کشف راههای آبی در قرون جدید و سپس توسعه راههای هوایی، خط مسیر بازرگانی شرق و غرب، از دشت شمال این کشور عبور می کرد که محل عبور کاروانهای جاده ابریشم از این سرزمین بوده که عموما ازطریق قندهار به هند و از طریق بلخ به چین می رفت. پس از کشف راههای آبی و سپس توسعه راههای هوایی، افغانستان مانند سایر سرزمین های آسیای مرکزی، تبدیل به منطقه ای محصور شد.
جغرافیا

موقعیت

در آسیای میانه
مختصات جغرافیایی

بین 60 تا 75 درجه شرقی بین 29 تا 38 درجه شمالی
مساحت

مساحت افغانستان 652225 کیلومتر مربع است.كه از نظر مساحت در جهان مقام چهلم و در قاره آسيا جايگاه يازدهم را دارا مي باشد.
مرز های مشترک

کل: 5529 کیلومتر

• مرزهای مشترک:
  • ایران (غرب): 936 کیلومتر
  • ترکمنستان (شمال): 744 کیلومتر
  • ازبکستان (شمال): 137 کیلومتر
  • تاجیکستان (شمال): 1206 کیلومتر
  • چین (شرق): ۷۶ کیلومتر
  • کشمیر (شمال شرق): ؟؟؟ کیلومتر
  • پاکستان (جنوب): ۲,۴۳۰ کیلومتر

آب و هوا

قاره ای، تابستان گرم و زمستان سرد.
ارتفاع

کشور افغانستان از معدود کشورهایی است که محصور در کوهستان ها و خشکی ها است. مناطق مختلف این کشور اغلب پوشیده از کوه است اما در جنوب و جنوب شرقی مناطق پستی نیز وجود دارد.

بلندترین نقطه: قله نوشاک(Nowshâk) به ارتفاع ۷,۴۸۵ متر از سطح دریا.
پایین ترین نقطه: رود آمودریا (Amu Darya) به ارتفاع ۲۵۸ متر از سطح دریا.

منابع طبیعی

از منابع طبیعی آن می توان به گاز طبیعی ، نفت ، زغال سنگ ، مس ، کرومیت ، طلق (talc) (نوعی کانی شفاف به رنگ های سفید و سبز و خاکستری ) ، سولفات باریم ، گوگرد ، سرب ، روی ، سنگ آهن ، نمک طعام و سنگ های قیمتی (گوهر) و .... اشاره کرد.
محیط زیست

شاید مهمترین مشکل زیست محیطی افغانستان خط انقراض حیواناتی چون پلنگ ، سمور، غزال های وحشی ، قوچ و ... باشد .این حیوانات بیشتر برای استفاده از پوست شان کشته میشوند. از شاخص ترین محدودیت های زیست محیطی این کشور می توان به محدویت در دسترسی به منابع آب (مصرف کشاورزی و آشامیدنی )، چرای بیش از حد دام ، آلودگی هوا و آب ، عدم دسترسی به آب های آزاد و ... اشاره کرد. تقریبا در افغانستان سیستم چگونگی دفع زباله به روش مدرن وجود ندارد.
جغرافیای انسانی

طبق آمار سال ۲۰۰۵ دارای ۳۵ ولایت است. پرجمعیت ترین شهر های افغانستان به ترتیب کابل ، قندهار ، مزار شریف، جلال آباد و ... هستند. . روابط خویشاوندی و خانوادگی در میان مردم افغانستان بسیار نزدیک وصمیمانه است که نشانه عواطف و احساسات عمیق خانوادگی است. هنوز در این کشور مسائل حاد میان مردم توسط ریش سفیدان و بزرگان حل و فصل می شود.
تقسیمات کشوری

افغانستان دارای ۳۴ ولایت (استان) است.

• ولایت ارزگان
• ولایت بادغیس
• ولایت بامیان
• ولایت بدخشان
• ولایت بغلان
• ولایت بلخ
• ولایت پروان
• ولایت پکتیا

• ولایت پکتیکا
• ولایت پنجشیر
• ولایت تخار
• ولایت جوزجان
• ولایت خوست
• ولایت دایکندی

• ولایت زابل
• ولایت سر پل
• ولایت سمنگان
• ولایت غزنی
• ولایت غور
• ولایت فاریاب
• ولایت فراه
• ولایت قندهار
• ولایت کابل

• ولایت کاپیسا
• ولایت کندوز
• ولایت کنر
• ولایت لغمان
• ولایت لوگر
• ولایت ننگرهار
• ولایت نورستان

• ولایت نیمروز
• ولایت وردک
• ولایت هرات
• ولایت هلمند

خطرات طبیعی

از بلایای طبیعی معمول این کشور می توان به زلزله های متوالی در میان کوه های هندوکش و سیل و خشکسالی اشاره کرد.


مردم

جمعیت

جمعیت افغانستان حدود ۳۰ میلیون نفر برآورد می‌شود.براساس سرشماري مقدماتي كميته ملي احصائيه كشور، جمعيت افغانستان در سال 1385، 24 ميليون نفر است. گفته می شود از اين تعداد 12,300 ميليون مرد و 11,800 ميليون نفرشان زن هستند، 7/21% جمعيت كشور شهرنشين مي باشند. مرحله اصلي نفوس شماري افغانستان در ماه سنبله 1387 صورت خواهد گرفت.اين آمار شامل ميليون ها مهاجر افغاني مقيم ايران، پاكستان و كشورهاي ديگر نمي باشد. سازمان ملل پيش از اين جمعيت افغانستان را 29 ميليون نفر برآورد كرده بود.
وضعیت سنی

آمار زیر به صورت تقریبی می باشند.
۰ تا ۱۴ سال: ۴۴.۶% / مرد ۷۰۹۵۱۱۷/ زنان ۶۷۶۳۷۵۹
۱۵ تا ۶۴ سال: ۵۳% / مرد ۸۴۳۶۷۱۶ /زنان ۸۰۰۸۴۶۳
۶۵ به بالا: ۲.۴% / مرد ۳۶۶۶۴۲ / زنان ۳۸۶۳۰۰
متوسط سن

43
نرخ رشد جمعیت

2.67
نرخ تولد

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


نرخ مرگ و مبر

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


نرخ مهاجرت

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


نرخ مرگ و میر کودکان(زیر ۷ سال)

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

کل: درصد (*)

• مرد: درصد (*)

• زن: درصد (*)

• (*) = (در هر ۱۰۰۰ نفر)

امید به زندگی

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

کل: سال

• مردها: سال

• زنها: سال

نرخ فرزند برای هر زن

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

؟ فرزند برای هر زن افغان


ملیت

افغان
گروه‌های قومی و نژادی

پشتون، تاجیک، هزاره و ازبک ،ایماق، ترکمن، بلوچ و ...
دین ها و مذاهب

99٪ مردم افغانستان را مسلمان تشکیل میدهند که حدود 75٪ آنان مسلمان سنی و 24٪ مسلمان شیعه‌هستند[1].
مذاهب دیگری چون هندو و سیک نیز در افغانستان پیروانی دارد. پیش از جنگ های ۳۰ سال اخیر اقلیت یهودی نیز در افغانستان و بویژه شهر هرات وجود داشتند اما امروزه اغلب آنان به اسرائیل پناهنده شده اند.
زبان‌ها

مردم افغانستان به یکی از زبان‌های دری ۵۰٪، پشتو ۳۵٪، ازبکی، ترکمنی و بلوچی سخن می‌گویند [2]. بر اساس قانون اساسی افغانستان،زبانهای دری و پشتو زبان های رسمی دولت افغانستان میباشند و در مناطقی که گویشوران زبانی دیگر زیاد باشند آن زبان به عنوان زبان رسمی سوم تلقی میشود.
اگر کسی یکی از دو زبان رسمی افغانستان را بداند میتوان گفت تقریبا در برقراری ارتباط در هیچ جای افغانستان مشکلی ندارد. زبان غالب در کابل پایتخت و بیشتر شهرهای شمال، مرکز و غرب افغانستان دری است. زبان غالب در شهرهای قندهار و جلال آباد ، پشتو است
سواد

تعریف فرد باسواد: فرد بالای ۱۵ سال که می‌تواند بخواند و بنویسد.


کل: 36 درصد با سواد

• مردها: 51% درصد

• زنها: 21% درصد

تاریخ

آغاز پادشاهی احمدشاه ابدالی در سال ۱۷۴۴ میلادی آغاز تاریخ مستقل افغانستان است.تاریخ قبل از این تاریخ عبارت از تاریخ مشترک افغانستان با برخی کشور های همسایه اش بویژه تاریخ کشور ایران است.
تاریخ مشترک

رجوع شود به تاریخ افغانستان و تاریخ ایران


شکل گیری

افغانستان از زمان تاجگذاری احمدشاه درانی شکل گرفت. البته محدوده آن زمان افغانستان با محدوده امروزش متفاوت است.پس از این تاریخ بخشهایی از افغانستان کم شد و بخش هایی بدان افزوده شد. از جمله این تقیرات جغرافیایی میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
الحاق هرات در معاهدهٔ پاریس توسط انگلیسها

حدود ۱۵۰ سال پيش، انگلیس با تصرف بخش‌هایی از جنوب ایران (بنادر خرمشهر و بوشهر و جزایر جنوب) ناصرالدین شاه قاجار را مجبور به قبول پیمان پاریس (۱۸۵۶) کرد. بر طبق این پیمان ایران از ادعای خود بر هرات چشم پوشی کرد و هرات در ۱۸۶۳ به افغانستان ملحق گشت و ایران موجودیت کشوری به نام افغانستان را به رسمیت شناخت.
جدایی بلوچستان توسط انگلیسها

در سال ۱۸۸۷ بلوچستان توسط انگلیسها به هند تحت حکومت بریتانیا ملحق شد.
جدایی نیمی از پشتونستان در معاهدهٔ دیورند توسط انگلیسها

در سال ۱۸۹۳ نیمهٔ شرقی پشتونستان طبق معاهدهٔ دیورند به هند تحت حکومت بریتانیا ملحق شد.


افغانستان مستقل

از تاریخ ۱۷۴۷ تا زمان استقلال افغانستان در سال ۱۹۱۹ ، ا ین کشور به زیر سلطه دو ابر امپراطوری آن دوران بریتانیا و روسیه در آمده بود. یک دوره کوتاه مدت دموکراسی و آزادی خواهی در این کشور که از سال ۱۹۷۳ آغاز شده بود که با کودتای کمونیستی ۱۹۷۸ به پایان رسید. در سال ۱۹۹۲ یک نیروی خودجوش و چریکی به نام مجاهدین در این کشور شکل گرفت که رژیم کمونیستی ۱۵ ساله را شکست داد.
سلطه طالبان

مجاهدین موفق به تشکیل دولت ملی نشدند و جای آنها را طالبان که از حمایت مادی و معنوی پاکستان سود می بردند گرفت. طالبان نتوانستند بقایای مجاهدین را که بر علیه آنها مقاومت می کردند به طور کامل سرکوب نمایند. رژیم طالبان با حمله ی ائتلاف بین المللی به رهبری امریکا از هم پاشید.
حامد کرزی

مقاله اصلی:حمله آمریکا به افغانستان
از سال ۲۰۰۱ میلادی بعد از کنفرانس بن (Bonn) در اثر توافق گروه های افغان دولت موقت به رهبری حامد کرزی روی کار آمد. حکومت در ۷ دسامبر ۲۰۰۴ میلادی به ریاست جمهوری حامد کرزی (Hamid Karzai) شکل گرفت و در ۱۹ دسامبر سال ۲۰۰۵ نیز انتخاب مجلس قانون گذاری آن را تکمیل کرد.
تاریخچه نام این کشور

در کتاب افغانستان در مسیر تاریخ اثر میر غلام محمد غبار از کلمه ی "آریانا" به عنوان نام تاریخی افغانستان نام برده شده است.اما از آنجا که در آن زمان افغانستان دارای هویت یک کشور نبوده این نام را نمیتوان بعنوان نام قدیمی افغانستان قلمداد کرد و حتی میتوان آریانا را همان کلمه ی ایران دانست.
دكتر ذبيح الله صفا باور دارد: (ائيرين همان نامي است كه در زبان پهلوي به « اِران» (ايران با ياء مجهول) مبدل گشت و در دورة اسلامي ايران ( با ياء معلوم ) خوانده شد... كه مي توان آن را سرزمين اصلي آريا ناميد.رك به : حماسه سرايي در ايران ، ص 44
شادروان احمد علي كهزاد را نيز باور براين است كه : (همين نام ايريانا و آريانا بود كه بعدها در پارس «پارسه» با تغيري اندك « ايران» قبول شد.)رك به : رسالة آريانا
استرابون (Strobo – 40 ق م – 40 م ) ، جغرافيدان معروف عهد قديم يونان ، كه اندكي بعد از سقوط دولت يوناني باختر مي زيست ، از محدوده ی جغرافیایی افغانستان امروزي با نام آريانا ياد كرده ، باختر و بلخ و سند را هم جزئي از آريانا بشمار آورده است. رك به: تاريخ افغانستان / مهديزاده كابلي
کلمه دیگری که به عنوان نام قدیم افغانستان استفاده میشود "خراسان" است که نام بخشی از "ایران تاریخی" است. خراسان بزرگ به بخش شرقی ایران تاریخی گفته می شده. ۱
احمد شاه درانی از شاهان پشتون افغانستان، در سال ۱۷۴۷ میلادی، رسما به عنوان شاه خراسان تاجگذاری نمود[نیاز به ذکر منبع].
واژهٔ افغانستان نخستین بار در زمان شاه شجاع و پس از نیمهٔ قرن ۱۹ توسط انگلیسها در برخی معاهده ها استفاده شد.[نیاز به ذکر منبع] افغان اگرچه در لغت به معنای ناله و فغان است اما در حقیقت مستعرب واژهٔ اوغان است که به اقوام پشتون گفته می شود اما اکنون، به هر تبعهٔ کشور افغانستان صرفنظر از قومی که بدان تعلق دارد "افغان" اطلاق می گردد.
پایتخت‌های افغانستان

1-از سال ۱۷۴۷ تا ۱۷۷۵ قندهار
2-از سال ۱۷۷۵ تا اکنون کابل
فرهنگ

زبان و خط

ماده شانزدهم قانون اساسی افغانستان زبانهای فارسی (در گویش رسمی و دولتی دری)و پشتو را زبانهای رسمی افغانستان اعلام می کند و چنین می گوید: "از جمله زبان هاى پشتو، درى ، ازبکی ، ترکمنی ، بلوچی و پشّه یی ، نورستانی ،پاميرى و ساير زبان هاى رايج در کشور، پشتو و درى زبانهاى رسمي دولت مي باشند. در مناطقي که اکثريت مردم به يکي از زبان هاى ازبکي ، ترکمني ، پشه يي ،نورستاني ، بلوچي و يا پاميرى تکلم مي نمايند، آن زبان علاوه بر پشتو و درى به حيث زبان سوم رسمي مي باشد و نحوه تطبيق آن توسط قانون تنظيم مي گردد. دولت براى تقويت و انکشاف همه زبانهاى افغانستان پروگرامهاى موثر طرح و تطبيق مي نمايد. نشر مطبوعات و رسانه هاى گروهي به تمام زبانهاى رايج در کشور آزادمي باشد."
مشاهیر فرهنگی

از چهره‌های فرهنگی که در گستره جغرافيایی افغانستان امروز زاده شده‌اند می‌توان به مولانا جلال الدین بلخی، ناصر خسرو،سنایی غزنوی، خواجه عبدالله انصاری، ابوعبید عبدالرحمن محمد جوزجانی،حميدی بلخی، حنظله بادغيسی، ظهيرالدين فاريابی واعظ کاشفی، کمال الدین بهزاد، عنصری بلخی، فارابی،ابواسحاق فارابی، ابوشکور بلخی سید جمال الدین حسینی(افغان) ،خلیل الله خلیلی و عبدالرحمان مهمند یا رحمان بابااشاره کرد.
موسیقی و رقص

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

در افغانستان پشتونها دارای نوعی رقص گروهی هستند که بدان اتن ملی می گویند.

• احمد ظاهر

سینما

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


رادیو و تلویزیون

افغانستان دارای یک سازمان رسانه ای ملی به نام "رادیو تلویزیون ملی افغانستان" (RTA) میباشد.این سازمان دارای یک کانال تلویزیونی و یک کانال رادیویی میباشد. اگرچه RTA رسانه ای متعلق به دولت است اما طبق قوانین جدیدرسانه ای نه دولتی و نه خصوصی ، بلکه رسانه ای مردمی است که صرفا هزینه اش را دولت تامین میکند. علاوه بر RTA رادیو و تلویزیون های خصوصی دیگری در افغانستان وجود دارد که شامل نزدیک به ۱۰۰ فرستنده رادیویی و حدود ۱۰ شبکه تلویزیونی میشود. فهرست شبکه های تلویزیونی افغانستان
رسانه های چاپی

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


آموزش و پرورش

در زمان اشغال افغانستان توسط شوروی جنگهای داخلی این کشور(دهه‌های ۹۰ میلادی)، شالوده‌ آموزش و پرورش افغانستان از هم پاشید. در دوره‌ی قدرت طالبان حتی دختران خانه‌نشین شده و اجازه‌ی تحصیل از آنها گرفته شد. در این دوره، به جای درسهای علمی مانند شیمی و فیزیک در مدارس، بیشتر بر آموزشهای مذهبی تاکید می شد. اکنون برآورد می‌شود کمتر از نیمی از مدارس افغانستان دسترسی به آب آشامیدنی داشته باشند. پس از حمله‌ امریک به افغانستان در سال ۲۰۰۱ میلادی و فروپاشی طالبان، با روی کار آمدن دولت انتقالی وضعیت تحصیل اندک‌اندک رو به بهبودی می‌رود ولی با این وجود هنوز بیش از ۶۰٪ مردم افغانستان از سواد خواندن و نوشتن بی‌بهره‌اند.
گردشگری

مجسمه بودا

دولت

نظام قانونی

نظام حکومتی افغانستان جمهوری اسلامی ( متفاوت با پاکستان و ایران) است.براساس ساختار جدید در این کشور ، قوانین این کشور بر اساس تعالیم دین اسلام است. بر اساس قانون اساسی این کشور حکومت متبوع از قانون اساسی متعهد است یک کشور مترقی و کامیاب ، یک نظام مبتنی بر عدالت اجتماعی ، محفوظ نگه داشتن حقوق و کرامت انسانی مردم افغانستان ، تفهیم و نهادینه کردن یک کشور دموکراتیزه ، حفظ اتحاد ملی ، برابری و تساوی حقوق اقوام و قبایل گوناگون ساکن در کشور، به معرض وجود گذارد. براساس قانون اساسی این کشور متعهد به رعایت قوانین سازمان ملل و قوانین بین المللی در دفاع از حقوق بشر است. براساس قانون اساسی افغانستان ، یک جوان با ۱۸ سال سن تمام می تواند رای بدهد.
قوه ی اجرائیه

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.
رئیس جمهور افغانستان: حامد کرزی وزیر خارجه افغانستان: دادفر سپنتا
قوه ی قانون گذاری

مجلس نمایندگان افغانستان (ولسی جرگه): 249 نفر
مجلس سنا افغانستان (مشرانو جرگه): 102 نفر
ستره محکمه (دیوان عالی )

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

رئیس: عبدالسلام عظيمی
ارتش

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.
نیروی زمینی: ؟؟؟؟ نفر ؟؟؟؟ دستگاه تانک

نیروی هوایی: ؟؟؟؟ نفر
؟؟؟ فروند هواپیمای جنگی
ارتش ملی افغانستان(Afghan National Army) بعد از سقوط طالبان به تدریج شروع به بازشکلگیری کرد .در سال ۲۰۰۶ نیروی هوایی این کشور رسما آغاز به کار کرد . هر افغانی دارای ۲۲ سال سن باید به خدمت سربازی برود که به مدت ۴ سال است. به موجب آمار اگر افغانستان وارد جنگی غیر منتظره شود حدود ۵ میلیون سرباز آماده دارد که نیمی از آن را زنان تشکیل می دهند.[نیاز به ذکر منبع]
اقتصاد

افغانستان به لحاظ اقتصادی یکی از فقیرترین کشورهای جهان محسوب می شود که همه ناشی از نابسامانی های سیاسی است. اقتصاد افغانستان بعد از فروپاشی حکومت طالبان در سال ۲۰۰۱ رو به بهبودی نهاده است .نرخ آمار زیر خط فقر این کشور بسیار وحشتناک است ، به موجب این نرخ از هر صد افغانستانی ۵۵ نفر آنان زیر خط فقر هستند. از دیگر نرخ های نگران کننده این کشور فقیر نرخ ۴۳ درصدی بیکاری است. حدود ۸۱ درصد مردم این کشور کشاورز هستند و بقیه شامل ۱۱ درصد در صنعت ( اغلب بافندگی ) و۹ درصد در خدمات مشغول به کار هستند. به موجب آمار سال ۲۰۰۴ ، ۱۵ میلیون نفر در این کشور کارگر هستند. نرخ تورم در این کشور در سال ۲۰۰۵ ، ۱۶.۳ و در سال ۲۰۰۶ بنا بر پیش بینی ها ۱۷ درصد است. عمده ترین محصولات صادراتی این کشور به سه کشور آمریکا(۲۵.۴%) ، پاکستان(۲۲%) و هند(۱۹.۵%) است که حجم آن ۵۰۰ میلیون دلار تخمین زده می شود. و عمده ترین شریکان صادر کننده محصولات به این کشور پاکستان (۲۳.۷%) ، آمریکا (۱۱.۲%) ، هند (India ۷.۹%) ، آلمان (۶.۸%) ، ترکمنستان (۴.۹%) ، روسیه (۴.۵%) ، کنیا (۴.۳%) و ترکیه (۴.۲%) می باشند که حجم آن به بیش از ۴ میلیارد دلار می رسد. بیشترین بدهی این کشور به کشور روسیه و نیز بانک بین المللی پول است که به بالغ بر ۸ میلیارد دلار می رسد. پس از سقوط طالبان بیش از ۶۰ کشور جهان قول کمک به این کشور را دادند که به فاصله ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۹ ، ۸.۹ میلیارد دلار به این کشور کمک بلاعوض کنند. واحد پول آن افغانی نام دارد که از سال۲۰۰۰ به بعد ارزش ها به نسبت دلار رو به بهبودی دارد.سال مالی آن از اول فرودین (۲۱ مارس ) تا ۲۹ اسفند ( ۲۰ مارس ) است. عمده ترین محصول صادراتی این کشور مرفین یا تریاک است . از دیگر اقلام صادراتی این کشور می توان به جامه پشمی بومی این کشور و فرش های دستباف و پوست گاو و گوسفند و سمور و پلنگ و مار اشاره کرد.
تولید ناخالص ملی

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


معادن

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


صنایع

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


راهها

افغانستان به لحاظ ارتباطی و وضعیت جاده ها و بزرگراه ها نسبت به گذشته رشد نموده است. به طور کلی ۴۵ فرودگاه در این کشور وجود دارد که بیشتر آن پس از سقوط طالبان به ضرورت عملیات نظامی ساخته شدند. نام هواپیمای بین المللی افغانستان آریانا است. سه فرودگاه بین المللی کابل و قندهار و بگرام از مهمترین میدان های هوایی (فرودگاه) این کشور است. افغانستان به دلیل عدم دسترسی به آب های آزاد فاقد بندر و کشتیرانی است و تنها رودخانه مرزی آمودریا از این قاعده مستثنا است که آن هم به سبب عدم توجه کافی هیچ بهره ای برای این کشور ندارد. در افغانستان راه آهن وجود ندارد .در کشور افغانستان بنا بر آمار سال ۲۰۰۴ حدود ۳۵ هزار کیلومتر جاده وجود دارد که تنها ۹ هزار کیلومتر آن سنگ فرش و آسفالت شده است. ۱۲۰۰ کیلومتر تنها مسیر رودخانه ای و آبی این کشور است که در محدوده آموردیا با سه کشور تاجیکستان و ازبکستان و ترکمنستان واقع است. از بنادر نزدیک به این رودخانه می توان به شیرخان بندر و خیر آباد اشاره کرد. نزدیک ترین شهر مهم به این رودخانه مزار شریف است.
ارتباطات

رشد و توسعه نظام ارتباطی افغانستان به دلیل کوهستانی بودن این کشور بسیار کند صورت می گیرد که مستلزم توسعه کیفی در زمینه ماهواره است . در افغانستان بیش از ۵۰ هزار نفر صاحب تلفن هستند و جالب تر آن که ۱۲ برابر آن در این کشور صاحب تلفن همراه هستند.به طور متوسط ۱۰ کانال تلوزیونی در این کشور به فعالیت مشغولند. در این کشور بیش از ۳۰ هزار نفر کاربر اینترنت هستند.از مهم ترین وسایل ارتباطی میان مردم و آگاهان جامعه مجلات و روزنامه ها و نیز رادیوها هستند.


رابطه های خارجی

رابطه با همسایه ها

رابطه با ایران
به سبب ارتباطات ریشه دار فرهنگی ، ایران نقش مهمی در سیاست خارجی افغانستان دارد علاوه بر این ایران یکی از بزرگترین طرف های تجاری افغانستان است.بعد از سقوط حکومت طالبان و روی کار آمدن نظام سیاسی جدید در افغانستان روابط تجاری افغانستان و ایران افزایش چشمگیری داشت البته این روابط تا کنون بیشتر صادرات ایران به افغانستان میباشد.ایران و افغانستان در ضمینه مبارزه با مواد مخدر و بازسازی شبکه حمل و نقل افغانستان همکاری دارند.
افغانستان و ایران در سالهای اخیر که مشکل کمبود باران وجود دارد بر سر تقسیم آب رودخانه هیرمند در منطقه ی سیستان اختلاف نظر دارند .اگرچه ه ردو بر توافقنامه ی امضا شده توسط امیر عباس هویدا و آقای مشفق ( صدراعظم های وقت هردو کشور) در مورد تقسیم حق آبه هیرمند تاکید دارند.
رابطه با پاکستان
رابطه با هند
رابطه با چین
رابطه با تاجیکستان
رابطه با ازبکستان
رابطه با ترکمنستان
روابط فرامنطقه ای

حکومت فعلی افغانستان دارای روابط نسبتا خوبی با اکثر کشور های جهان می باشد.
پیمان نامه های بین المللی

این نوشتار ناقص است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.


پیوند به بیرون

وب‌گاه‌های دولت افغانستان

• سایت رسمی دولت افغانستان

• سایت رسمی ریاست جمهوری افغانستان

• سایت رسمی دولت افغانستان

• وزارت خارجه افغانستان

• وزارت دارایی افغانستان

• وزارت مخابرات افغانستان

• وزارت تجارت افغانستان

• وزارت آموزش و پرورش افغانستان

• وزارت توسعه روستایی افغانستان

• متولی اصلی دامنه .af وابسته به وزارت مخابرات

• وب‌گاه سفارت افغانستان در تهران

سازمان های بین المللی مرتبط با افغانستان

• تیم کاری سرمایه گذاری و بازسازی افغانستان
• جیولوجیکی افغانستان
• سروی محیطی ایالات متحده امریکا
• اداره معلومات انرژی

• موسسه بین المللی انرژی اتمی
• راه های افغانستان (USAID)

• کتابچه سیا: افغانستان

وب‌گاه‌های خبرگزاریهای افغانستان

• خبرگزاری دولتی باختر

• خبرگزاری پژواک

• خبرگزاری اسلامی افغان

• خبرگزاری صدای افغان

• خبرگزاری کابل پرس

• خبرگزاری آریانانت

• خبرگزاری هندوکش

وب‌گاه‌های روزنامه‌های افغانستان

روزنامه چراغ
روزنامه راه نجات
روزنامه انگلیسی زبان اوت لوک افغانستان
هفته نامه پیام مجاهد
هفته نامه اقتدار ملی
وب‌گاه‌های شبکه‌های تلویزیونی و رادیویی افغانستان

• رادیو و تلويزيون ملی افغانستان

• تلویزیون طلوع

• تلویزیون لمر

• تلویزیون آریانا

• تلویزیون افغان

• رادیو صبح به خیر افغانستان

افغانستان در دانش‌نامه‌ها

• افغانستان در دانش‌نامه‌ي جزيره

جستارهای وابسته

• تاریخ افغانستان
• خلاصه تاریخ افغانستان
• فهرست مطالب مربوط به افغانستان
• فهرست مشاهیر افغانستان
• فهرست خواننده‌گان افغانستان
• فهرست شبکه های تلویزیونی افغانستان
• فهرست شبکه های رادیویی افغانستان

منابع

1. (عکس)ویکی پدیا انگلیسی
2. تحقیق پیرامون افغانستان از کیانوش م

[Shaghayegh]

محمد عوض نبی زا ده

مردم هزاره قربانی تفا سیرعوامانه ونا همگون وحدت ملی در کشور

افغانستان , وطن عزیز ما پیش از اسلام بنام آریانا ودر دوره اسلامی به اسم خراسان کبیر شناخته میشد .و از نيمه قرن هژدهم تا بهامروز اقوام وقبایل مختلف زیر نام واحد و غيرمشترك در جمع ناموزون و ناهمگون در يك ساختار اداري و دولتي بنام ( افغانستان ) جمع شده اند. بعداز آنكهدر اين سرزمين يكحكومت سياسي بشكل ابتدائي درسال 1747 ميلادي برهبری احمد شاه دراني تشکیل شد، دولت های مستبد خاندانسالاري ، و قبيلوي چون زخم ناسور در بدنه جامعه چندين مليتي و بخصوص جامعه هزاره جا گرفت به اينترتيب ، وحدت ملي و منافع ملي مردم کشور ما نثار و قربانيبرتري جوئي هاي خانداني ، قبيلوي و قومي گرديد. تبعيض قومي ، مذهبی ، و بيعدالتي اجتماعی ناشي از برتري جوئي ها و خودخواهي ها ی خاندانی و دیکتاتوری فردی با ابعاد گسترده درطولساليان متمادي محسوس بوده است . تشکیل افغانستان درچهارچوب جغرافیائی کنونی، مشخصات ملی ـ اتنیکی باشندگان آن و فرایند تاریخی کشور در رابطه به برخورد به هویت ملی بخصوص درسالهای اخیر ضرورت حل این مسأله را با مضمون دموکراتیک در زمینه مشارکت همگانی مردم، به پیش میکشد..از گذشته تا امروز مسئلۀ قومی – ا تنیکی در افغانستان به عنوان شگاف فعال اجتماعی کارساز تمام مسایل سیاسی و فرهنگی شمرده شده است. از آنجائیکه تاهنوز بنابرعوامل گوناگون اعم از اقتصادی – اجتماعی و سیاسی در افغانستان ملت واحد بوجود نیامده است بناء بکار گیری مفاهیم وحدت ملی ومشارکت ملی کلیمات اند که در جامعه ماتا هنوز انطباق کامل پیدا کرده نمی تواند. چون تا اکنون آمیزیش های لازم درابعاد مختلف زندگی اجتماعی واقتصادی میان اقوام وقبایل گوناگون کشور بوجودنیامده است وتا آن سرحد رشد طبیعی اجتماعی خویش نرسیده اند که ملت واحد و یک پارچه را بوجود آورند. مفهوم وحدت ملی در تاریخ سیاسی صد سال اخیر افغانستان، یک مفهوم گنگ سیاسی بوده که به منظور پنهان نمودن خلای وحدت ملی در کشور استعمال شده است؛ چون در تمام دوران این تاریخ سیاسی، همانطور که رژیم های سیاسی کشور مظهر سیاسی برای وحدت ملی ملت نبوده، همانطور؛ با تقدس بخشیدن تصنعی برای وحدت ملی، واقعیت محرومیت سیاسی و بیعدالتی اجتماعی را در تمام اشکال روابط اتنی ها، گروه ها و اقشار مردم کتمان نموده اند . ما باید به وحدت ملی برخورد عوامانه نکنیم، که هنوز ما ملت نشده ایم، وهرگز هم وحدت ملی پیش از تشکیل و تکمیل عناصر ملت بوجود نمی آید. ملت شدن ماحصل بلوغ فکری و رشد فرهنگی، با شالوده های زیر ساخت استوار در حوزه ی اقتصاد و مناسبات اجتماعی است.
بنآ وحدت ملی عبارت از وحدت سیاسی و اجتماعی تمام اتنی ها، گروه ها و اقشاری است که با ترکیب خود ملتی واحد را به وجود میآورند و از طریق جامعه واحد سیاسی (حاکمیت سیاسی) روابط عادلانه سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی خویش را در سطح ملی اداره می نمایند. بنابراین، برای داشتن وحدت ملی به فرهنگ ملی و سنت های ملی ضرورت داریم که روابط اقتصادی تمام جوامع را به شکل عادلانه آن ضمانت نمایند.

از بکار گیری مفهوم وحدت ملی درافغانستان تعبیر ها ی گوناگون وحتی بهره برداری سیاسی به نفع گروه حاکم مربوط به اقوام دارای قدرت انحصاری در حاکمیت ها طی مدت د وونیم قرن اخیر بعمل آمده است . سر دمداران انحصارگر قدرت با استفاده ازنام قبیله وقوم معین - تبعیض وخصومت را میان اقوام گوناگون کشور دامن زده و بعضی اقوام وملیت های محروم از حاکمیت را تحت ستم واستبداد ظالمانه قرار داده است که تاریخ خون بار دوونیم قرن اخیر وطن از آن گواهی میدهد.مبارزین وابسته به اقوام زیر ستم به قیام های دادخواهانه علیه مظالم حاکمیت های خاندانی وتک قومی دست زدند که متاسفانه از طرف مستبدین وقت بصورت بسیار بی رحمانه سرکوب میشده است.در گذشته ها مردم زیر ستم حق نداشتند که از قوم – ملیت و مذهب خویش به آزادی نام بگیرند درصورت نام گرفتن از قوم ومذهب خودها به جرم ناقضین وحدت ملی از طرف هیات حاکمه محکوم و مجا زات میشدند. و حتی درگرفتن تذکره تابعیت نیز مجبور ساخته میشدند که از قوم ومذهب خویش صرفنظر نمایند اما در زمان حال درشرایط به اصطلاح دموکراسی و جامعه مدنی و داشتن قانون اساسی جدید مردم وطن ما باید حق نوشتن نام اقوام خود ها را درتذکیره های جدید شهروندی تثبیت هویت پیدا نمایند..که این میراث شوم از رژیم های سابق در جامعه ما باقی مانده و نباید هنوز هم مانند گذشته این جریان تداوم پیداکند. گرچه در ماده بیستم قانون اساسی جدید از اقوام گوناگون کشور در سرود ملی نام گرفته شده ودرتوزیع تذکره درج نام اقوام مختلف بصورت قطع نمیتواند مشکلات را بوجود آورد زیرا کشور ما دارای جامعه کثیرالقومی است وباید در تذکره جدید شهر وندی کشورما نام هر یک از اقوام که فرد به آن منسوب است درج گردد طبیعی و عاملانه خواهد بود که هر شهروند کشور خود را متساوی الحقوق احساس نماید در غیر آن حساسیت های قومی را بوجود خواهد آورد . امیدوارم مقامات دولتی درین زمینه برخورد واقعبینانه وعینی انجام داده وهویت جعلی را نباید جبرآ بالای مردم کشور تحمیل کنند.

مردم هزاره نسبت به سایر اقوام کشور زیر نام و مفاهیم وحدت ملی - تبعیض ملی –مذهبی وبی عدالتی های گوناگون سیاسی و اجتماعی وحتی انسان درجه چندم بودن را درطی مدت دونیم قرن اخیر متحمل گردیده و به نام مخربین وحدت ملی برزگترین و دشوارترین مظالم غیر انسانی از طرف هیات حاکمه بالای شان عملی شده است که تاریخ خونین مبارزات داد خواهانه آنان در دونیم صدهء اخیر از آن حکایت دارد.حکام جابربا تفاسیر عوامانه و دلخواه ازوحدت ملی وبهره برداری مستبدانه از آن علیه بعضی اقوام تحت ستم و بخصوص مردم هزاره جان هزاران انسان بیگناه را گرفتند و اعمال خشن وضد کرامت انسانی را دربرابر آنان انجام دادند. با درنظر داشت برخورد ظالمانه وستمگرانه ء هیا ت حاکمه اقتدارگرای گذشته درکشور تامین وحدت ملی را دشوار میسازد چون گذشته خونین میان اقوام همرا ه با انتقام گیریهای قومی درجامعه ما رخ داده که باعث بی اعتمادی های ملی گردیده است . وحدت ملی زمانی تامین شده میتواند که مشارکت واقعی اقوام گوناگون میهن ما در حاکمیت بصورت واقعی فراهم ومیسر گردد. در غیر آن تبلیغ وحدت ملی در حرف نمیتواند جوابگوی خواسته های ملی اقوام کشور ما باشد. جامعه هزاره صادقانه وصمیمانه خواستار وحدت ملی از طریق مشارکت واقعی در قدرت بر اساس شعاع وجودی و حضور فزیکی خویش میباشد. و درین راه از هیچگونه تلاش داد خواهانه دریغ نخواهد کرد.بخاطر تامین صلح وثبات در کشوربا هر نیروی سیاسی که درجهت استقراردموکراسی و مشارکت ملی و ایجاد واقعی ملت واحد و وحدت ملی صادقانه کار نماید تا وطن ما از بحران انقطاب ها - بی اعتمادی های ملی و قومی رهائی یابد. گرچه مردم هزاره تاهنوز بخاطرتامین وحدت ملی قربانی های زیادی را داده است وحالا نیز آمادگی کامل دارد که درین امر گام های مشترک را با دیگران یکجا بردارد.

ولی در شرایط کنونی بخوبی میتوان کم کاری وبی توجهی مسوولین دولتی را در اجرای امور کاری شان درک نمود که چه گونه برای تامین مشارکت ملی وعدالت اجتماعی ما نع تراشی و بهانه گیری مینمایند و چند نمونهء آن ذیلآ یا آوری میگردد.:- مقامات دولتی در کاراعمار سرك كابل ـ هرات از طریق هزارستان تعلل و بهانه جوئی های گوناگون بخرچ میدهند تا مانع احداث این سرک حیاتی کشور گردند طوریکه از عمر نصب تابلوها ی آغاز کار سرک مذکور پنج سال مي گذرد وگرد وخاك موتر ها ي كه از كنار سرك خاكي باميان عبور مي كنند كم كم جلو اين عناوين فريبنده را مي گيرد ،تاديگر مردم باميان اميد وار نباشند ،مسئولين دولت هم شرمنده نشوند ؛ از اينكه اين پروژه اي عاجل بعدازپنج سال تحقق نیافته بلكه تبديل به يك معما شده اند،زيرا تاكنون چندين باركار اعمار اين سرك با يك طمطراق وتشريفات خاص شروع شده است گاه از باميان ،گاه از ميدان شهر؛ گاه توسط كرزي وگاه توسط خليلي ومقامات ولايات باميان ووردک ولي کار آن از ادامه با ز مانده است .گاه مسئولين ومقامات دولت مشكل را در كمبود بودجه وگاه در نبود امنيت جستجو ميكنند، چنانچه در دوشنبه هفته قبل24/2/86 13- ش.در جلسه شوراي وزيران آقاي سهراب علي صفري وزير فوايد عامه خواهان تاءمين امنيت براي كاركنان اين سرك گرديد ودولت نيز به وزارت داخله وظيفه سپرد تا امنيت لازم را براي اعمار آن فراهم نمايد درحالي كه در نا امن ترين مناطق كه انجينران گاه كشته ميشوند وگاه اسير ولي كار اعمار سرك ها به پايان رسيده است و بر مناطق هزارستان جز در قسمت ميدان شهر هيچ مشكل امنيتي وجود ندارد.
بودجه اعمار سرك كابل ـ باميان راكشور ايتاليا به عهده داشت كه ظاهرا 30 مليون دالر را قبلا پرداخت كرده بود واين يكي از بهانه هاي دولت بود كه.هميشه در مصاحبه هاي شان مي گفتند بودجه لازم را نداريم واين مبلغ كار ي را از پيش نمي برد اما طبق آخرين گذارشها كه رسانه ها نشر كرده است « ماسيمو دليما» معاون صدر اعظم ووزير خارجه ايتاليا در ديدار كه بتریخ31/2/86 13-ش .با حامد كرزي داشت وعده نمود كه كشورش علاوه بر تعهد قبلي مبلغ 60مليون يورو ي ديگر را براي تكميل سرك كابل ـ هرات ازطریق هزارستان مي پردازد . اما اينكه اين بار اين مبلغ به كجا مصرف خواهد شد و یا اينكه به معما ئی تبديل ویا به يك پرو‍ژه عملی شده مبدل خواهد شد يانه؟ آينده و زمان جواب خواهد داد .
باوجود سرازیر شدن میلیارد ها دالر کمک جامعه جهانی به افغانستان بخاطر باز سازی وعمران وطن ما - با کمال تآسف درین قرن بیست ویکم هنوز هم بیش از ششصد خانواده فقیر مردم هزاره در مغاره ها زندگی میکنند و این کمک ها کدام اثری برزندگی مشقت بار مردم این ساحه وارد نکرده است و زندگی مردم مناطق هزاره نشین بد تراز دوهزار سال قبل که نیاکان شان که درین منطقه زیست مینمودند گردیده است. گرچه مسوولین دولتی وجامعه جهانی همواره ازبازسازی وتامین عدالت اجتماعی وجامعه مدنی حرف میزنند مگر در عمل مردم هزاره اثرات باز سازی رابه زندگی خودها احساس نکرده اند پس چگونه میتوان بالای کارکرد های دولت کنونی ومفاهیم مشارکت ملی باور واعتماد نمود.

[Shaghayegh]

درین فوتو- زندگی یک فامیل فقیر مردم هزاره را دریک مغاره وسموچ کنار بودا ی بامیان که تقریبآ دو هزار سال قبل بوسیله نیاکان شان ساخته شده اندمشاهده مینمائید.

درطی مدت شش سال نه تنها در مناطق هزاره نشین کشور وبخصوص در ولایات بامیان و دایکندی نه تنها بازسازی و آبادانی صورت نگرفت بلکه بلای دیگری بنام هجوم کوچیهای مسلح طالبی درمنطقه بهسود ولایت وردک نازل شد .که منجر به تخریب - حریق و غارت بیش از سی قریه وکوچ اجباری بیست هزارنفر وقتل دوازده نفر وزخمی شدن چند تنی دیگر در ولسوالی های بهسود ولایت وردک گردیدند. وتجارب خونین گذشته را میان مردم هزاره و کوچیها تازه نمود. توقع برده میشود که با عقلانیت -واقعبینی و عادلانه به نفع مردم عذاب دیدهء بهسود این معضله بطور اساسی و ریشه ء حل وفصل گردد.
یکی از تغیرات بسیار عمده در عرصه عملی در تمام نقاط دنیا در زمینه مناسبات ملی است که مسلما" دراندیشه وتفکرانسانها جای قابل ملاحظه ای را اشغال کرده است.در دو دهه اخیر وحشتناکترین جنگها وجدائی با استفاده موذیانه از این واقعیت از جانب دنیای ستم وسرمایه بره افتیده ونه تنها کشور ها از هم پارچه شده بلکه دراکثر نقاط جهان از قریه وروستا گرفته تا شهر وکشور در برابر هم قرار گرفته اند.از جانب دیگرسطح آگاهی انسانها درین مدت در اثر عملکرد پیشرفتهای علمی وفنی بنحو بیسابقه ای ارتقا یافته وبی عدالتی در عرصه مناسبات بین گروه های قومی وملی که هیچ کسی وجود آن را نمیتواند انکار کند، منبع بروز جنگها واختلافات بوده است .امریکا به عنوان نماینده خود منتصب بشریت و نمایندۀ منحصر به فرد آزادی و دموکراسی به لشکر کشی در هر کجا که لازم دید بپردازد.جهان الزاما تحولات و تغییرات زیادی را پذیرفت اما در روابط بین کشور های قدرتمند و ملت های ضعیف نه فقط تغییر اساسی به وجود نیامد که اوضاع از خیلی جهات بد تر هم شد. فقر، فساد، استبداد، نفاق اجتماعی و آدم کشی در اثر سیاست های مخرب و ویرانگر اعمال شده توسط قدرت های بزرگ ابعاد وسیع به خود گرفت و بد تر از همه آن اشباحی که به مثابه یک توهم، عامدانه و جهان فریبانه بزرگنمایی شده بودند. بنیاد گرایی، تروریزم و هراس افگنی و مافیای مواد مخدر مثلث منحوسی است که در آغاز مصلحتی بی خطر تلقی میشدند کم کم از کنترول خارج شدند و در برابر آفریدگان خود ایستادند. درکشور ما نیز این پدیده بطور بسیار بیرحمانه صدمات عظیمی بر مردم ما وارد ساخته است.
مناسبات میان گروه های قومی وملی در روح وروان روشنفکران ما با شدت عمل می کنند.عده ای به شیوه افراطی این موضوع را مطرح میسازند وعده ای بیرحمانه نسبت به آن بی تفاوت هستند.هردوی این راه حل نیستند.در طول تاریخ استبدادی افغانستان مبارزات خونین ظاهرا زیرنام گروهای سیاسی که در حقیقت کرکتر وخصوصیت قومی را دارا بودند صورت گرفته است و مبارزین سیاسی اقوام تحت ستم خاصتآ جامعه هزاره درین مبارزات دادخواهانه سیاسی و اجتماعی بزرگترین قربانی و تلفات انسانی و مادی را پرداخته اند که حوادث خونین سه دهه اخیر گواه این امر میباشد.. مشکل اصلی درارتباط به مسأله ملی هنوز حل ناشده باقی مانده است و در اوضاع و احوال کنونی مبارزه بخاطر رفع بی عدالتی ملی و سد کشیدن دربرابر بازگشت درحال بروز گرایشهای برتری جویانه ملی به شیوه های پیشین و نوین و شناخت اصل حقوق ملیتها و اقوام کشور محتوای اصلی آنرا تشکیل میدهد. فرهنگ خرد مدار، برابری- باور، فرا تباری، اندیشه گستر، شایسته پسند، نخبه گرا، تجدد پذیر و مناسب با ویژگیهای ملی و نسبت یافتن به ارزشهای جهانی وانسانی! میباید در مردم آزار کشیده و نا بسامان افغانستان نهادینه گردد وحدت ملی باید براساس اتحاد واقعی تمام ملیتها، اقوام و گروه های اتنیکی درکشور بوجود آید. این چنین وحدت درصورتی تأمین، تضمین و تحکیم میگردد که برپایه تحقق دموکراسی و عدالت اجتماعی، در نظامی دموکراتیک تا همه ء مردم بتوانند آگاهانه و داوطلبانه گردهم آیند، علایق مشترک نسبت به مسایل عمده کشوری تبارز بدهند و برای حل مسایل اساسی ملی مشارکت عملی و برابر داشته باشند. بنابرآن، وحدت ملی صرف میتواند بربنیاد تحقق عدالت اجتماعی و دموکراسی درکشور به امری ممکن و تضمین شده مبدل گردد.
تاریخ دو ونیم سده اخیر نمونه این همگرایئ های عمومی ، ملی را در قبال تهاجمات خارجی شاهد بوده است.واما در بعد داخلی بخاطر رفع پرابلم ها وبن بست ها برخورد مشخص صورت گیرد.در این حالت شعار ها ومفاهیم ترکیبی عام وکلی چسپ ندارد وباید جامعه بصورت عینی ومشخص به تحلیل، نقد وارزیابی گرفته شود، وتمام تضاد ها وتناقضات که باعث بروز بحران وبن بست گردیده بصورت قانومند شناسایئ وراه های حل آن جستجو شود.یعنی در حالیکه ستم سیاسی اجتماعی،ملی وفرهنگی،بی عدالتی اجتماعی وجود داشته باشد.حاکمیت دولتی باید منافع اکثریت مردم کشور را در نظر گرفته با مشارکت طیف های وسیع مردم ونماینده های سیاسی آنان پرابلم های عایده را رفع گردانند.
برخورد کاذب وگمراه کننده این شیوه توسط حاکمیت های اقتدار گرا که خود را نماینده کل جامعه میدانند وایدیالوژی سیاسی،مذهبی وقومی خود را بر مردم تحمیل میکنند وقتی که منافع شان از طریق جبر واعمال فشار کار ساز نباشد وبه مقاومت مردم روبرو شوند وسراپای حاکمیت را بحران وجنگ فرا گیرد در آنصورت با تاکتیک های مزورانه وسیاستهای سازشی،عقب نشینی ومصالحه ،عفو عمو می ،وفاق ملی با پسوند اغوا کننده ملی دست به ترفند های جدید بخاطر حفظ قدرت خود میزنند.که تاریخ نمونه های آنرا در کشور های مختلف وحاکمیت های ضد مردمی به تجربه گرفته است. تجارب تلخ وواقعیت های عینی تاریخی نشان داده که درطی سی سال اخیر در مقاطع مختلف کشور ما دستخوش یکسلسله وقایع ناگوار قرار گرفته که در اثر اشتباهات وانحرافات وعدول از اهداف برنامویئ کشور دچار بحرانات عمیق تر ملی گردید وزمینه ساز مداخلات وسیع تر خارجی به کشور ما مساعد گردید.ومردم ما خسارات بزرگ مادی ومعنوی را متقبل شدند.وتداوم جنگ وبحران باعث رنج ها وعذاب بیشمار برای مردم بی گناه ما گردید.
برخوردهای اتنیکی درافغانستان درسالهای اخیر به مسأله حاد و خطرناکی تبدیل گردیده بود و اکنون صرف از لحاظ سطحی و ظاهراً فروکش کرده و روی آن سرپوش گذاشته شده است و نه اینکه جای خود را به وفاق و همکاری واقعی داده باشد. بخاطر دستیابی به همزیستی و همبستگی سراسری ملی راه دیگری بجز حل این معضل وجود ندارد. راه های رسیدن به این هدف را برآورده ساختن مطالبات زیرین هموار خواهد ساخت:

- به رسمیت شناختن تنوع و تکثر قومی، مذهبی و نژادی درکشور.
- اذعان به نقض حقوق ملی برخی از ملیتها و اقوام کشور درگذشته تاریخی، وجود پدیده ستم ملی و سرکوب فرهنگی ـ سیاسی و مطالبات آزادی طلبانه ملی مردم افغانستان.
- قبول این واقعیت که کوچاندن گروه هائی از قبایل به بخشهای دیگری از کشور، بویژه درشمال و غرب وعدم اسکان کوچیها و تشویق کردن آنان به پایمال کردن حقوق و ملکیتهای دیگران، بویژه در مناطق مرکزی (هزارستان) از لحاظ تاریخی موجب نارضایتی شدید وبروز تشنج درمیان مردم در مناطق وسیعی از افغانستان گردیده است.
- پذیرش حق تعیین سرنوشت ملی با راهبردهای خود ارادیت، خود مختاری و خود گردانی ملی درچهارچوب کشور واحد افغانستان.-
کمک به مردم کشور برای دستیابی به هویت ملی و فرهنگی خویش و برخورداری از آزادی های ملی.
- راه ندادن به تبارز و تعرض گرایشهای برتری جویانه ملی که غیرعادلانه و تشنج زا است و تحمل و تساهل دربرابر آزادی خواهی ملی که عادلانه و دادخواهانه است.
- درنظرگرفتن خواستهای برحق مردم برای تحقق آزادی و عدالت اجتماعی درکشور.
- برانداختن سیاست تبعیض جویانه دربرابر برخی از ملیتها و اقوام کشور و منسوبین آنها و نه پذیرفتن امتیازطلبیهای ناموجه و غیر قانونی بعضی از اقوام و قبایل و افراد با نفوذ منسوب به آنها.
- تسلیم نشدن دربرابر خواستهای برتری طلبانه ملی که هدف آن درهرحال سلطه جوئی قومی و زبانی است. علاوه برآنکه دریک کشور واحد هیچ قومی حق ندارد که برتری جوئی را عنوان نماید، این امر درطول تاریخ بیش از دوقرن اخیر افغانستان باعث بی عدالتیها، بیرحمیها، کشتارها و جنگهای خونین گردیده است.
- بررسی کردن ویژه گیهای وجوه اشتراکات ملی و تأمین حق مشارکت مردم متشکل از تمام گروه های اتنیکی و قومی درقدرت و اداره دولت اعم درحاکمیت مرکزی و درحکومتهای ملی و منطقوی بعنوان یک حق انکارناپذیر و ضرورت قاطع برای تحقق عدالت اجتماعی، تبلور و تبارز روان اجتماعی مردم برای نزدیکی و همبستگی.
- اذعان کردن به حق طبیعی مردم برای خود ارادیت در کشور کثیرالمله افغانستان از طریق تحقق نظام دموکراتیک فدرالی.
بدینقرار لازم پنداشته میشود که ضمن بررسی تاریخ سیاسی افغانستان، سیمای اتنیکی و هویت ملی باشندگان آن مشخص گردد و راه های منطقی برای حل مسأله ملی دریافت شود. لویه جرگه قانون اساسی افغانستان که از آخرین روزهای پایانی سال پار تا نخستین روزهای سال ٢٠٠٤ میلادی درکابل برگزار گردید، مسایل گوناگونی را در رابطه به محتویات پیشنویس آن قانون پیش کشید. مسایل ملی و قومی و جایگاه ملیتها و اقوام درساختار قدرت از نخستین ساعات و روزهای این برگزاری مطرح گردید و در آخرین روزها به مسأله محوری و اساسی مباحثات مبدل شد.
طرح مسأله بدینگونه، درلویه جرگه - بعنوان هسته اصلی بحث ها و سخرانی ها، مذاکرات و مشاجرات، خواستها و مطالبات، موضعگیریها و برخوردهای فکری میان نمایندگان مردم، شخصیت ها و گروه های ملی و قومی - شناخته شد. این مسأله در جرگه متذکره و روزهای بعد توجه مردم را نه تنها درافغانستان، بلکه درخارج ازکشور وسیعاً جلب نمود و درمطبوعات کشور و در رسانه های گروهی جهانی نیز بازتاب گسترده یافت.

کشاکشهای سیاسی در رابطه به مسایل ملی و قومی درلویه جرگه خصلت علنی و بگونه ای بحران قدرت را بخود گرفت. این بحران هنگامی آشکار گردید که مطالبی جدی در رابطه به مسأله نظام سیاسی و دولتی، ریاستی یا پارلمانی و نقش ملیتها و اقوام گوناگون افغانستان درساختار قدرت در لویه جرگه مطرح گردید و این موضوع سرتاپای جلسات را فراگرفت. بالا گرفتن تشنج روی مسأله زبانها یکی از مظاهر برجسته این بحران بود که سازشها روی آن تاحدودی سرپوش گذاشت. ولی مسأله اساسی که عبارت از نحوه و حدود شرکت نمایندگان سیاسی و قومی ملیتهای گوناگون درساختار قدرت از بالا تا پائین باشد، حل ناشده باقی ماند. ، اما اشتیاق مردم بخاطر ازمیان برداشتن تبعیض، تضمین وفاق ملی وتشکیل دولتی استوار براصول دموکراسی و مبتنی برمشارکت یکسان نمایندگان واقعی ملیتها و اقوام گوناگون درقدرت دولتی، درسطوح مرکزی و محلی، تاحدودی به سستی و بی میلی گرائید و به حق تشکیل اداره های خودگردان مردم در ولایات و محلات اذعان نگردید و برپایه برخی از مواد قانون اساسی جدید، شیوه کهن اداره محلی بار دیگر محل تطبیق پیدا کرد.
برابری ملی درصورتی متصور است که همه ملیتها و اقوام برسرنوشت خویش مسلط باشند و امکانات شرکت آزادانه درانتخابات عمومی و عادلانه را دردست داشته باشند، هرگونه تبعیض و امتیازطلبی قومی، زبانی و منطقوی ازمیان برداشته شود و همه اعضای جامعه امکانات برابر برای مشارکت عملی درارگانهای قدرت دولتی را بدست آورند. افغانستانکشور واحد و خانه مشترک تمام مليت هاي ساکن آن ميباشد که بعداز سه دههجنگ خانمانسوز وارد مرحله نوين بازسازي سياسي و اقتصادي و اجتماعي گرديده است . مردم ما در آستانه دگرگوني هاي عميق و سرنوشت ساز وطن ويرانه خود قرار گرفتهدر جستجوي طرق و ميکانيزم مناسب حل منازعات قومي قبيلوي وفرهنگي قرار داشته و راههاي رسيدن به اين آرمان ملي را جستجو ميکنند . فعالان سیاسی و روشنفکران ما باید با شدت با تمام انواع بیداد گری های ملی واز جانب دیگر با طرحهای افراطی دور از واقعیت مخالفت داشته وعلیه آن ها صادقانه مبارزه کنند کم بها دادن واز کنار این واقعیت به بزرگی کوه ها گذشتن کار عاقلانه نیست همان سان که طرح افراطی این مساله باعث صدمات جبران ناپذیر میگردد. که از یکسوطرح موضوع نه تنها مشروع و ضروری بلکه طفره رفتن از آن اشتباه عظیم است، فعالین سیاسی و روشنفکران ما باید ،عدالت وبرابری رابرای تمام مردم افغانستان بخواهند و در برابر بی عدالتی درین زمینه مبارزه کنند. در نتیجه از طرح موضوع مساله ملی طفره نرو ند که یکی از واقیتهای دوران ما است ما فورمولهای لازم را هم در اختیار داریم تا از افراط در زمینه جلوگیری شده بتواند.داشتن برخورد صادقانه وسیاست شفاف درین زمینه صادق بودن روشنفکران را دربرابر مردم نشان میدهد.حوادث افغانستان ومنطقه همیشه در نوسان قرار دارد. اما یک پیام روشن برای نیروهای سیاسی آگاه ، متعهد و مومن به مصالح مردم دارد که تا دیر نشده برای نهادینه گی دموکراسی ، عدالت اجتماعی وحدت ملی و حقوق شهروندی ونظام عادلانه ای انتخابی از سوی شهروندان افغانستان ، همدیگر را دریابند ، برای ایجاد مشارکت ملی به مفهوم واقعی آن تلاش و مبارزه نمایند. نیروهای آگاه ، روشن ، مدنی وهدفمند بسیاراند ، اما پراگند گی ، آنهارا در عرصه ء سیاست افغانستان ، اندک نشان میدهد. تنها تفاهم ومشارکت ملی متشکل از جنبش های نوگرا ، میتواند برای تحقق دموکراسی وعدالت اجتماعی در افغانستان متعهدانه و مسئولانه عمل نماید. و کشور را بطرف صلح وثبات سوق و اعتماد ملی را میان اقوام گوناگون تامین کرده تا مفاهیم وحدت ملی و مشارکت ملی صبغه عملی بخود اختیارکنند.
ماخذ:-
- افغانستان‎ -‎تاريخ مداخله خارجی و تغييرو تحولات اجتماعی ديويد ميظر نشريه »کريتيک« شماره ۳۴ سال ۲۰۰۳ ترجمه ياسمين ميظر
-سایت کابل پرس تحت عنوان هژمونیزم قومی در افغانستان نوشته: سید یعقوب ابراهیمی
- سایت آریائی زیر عنوان نه فدرالیزم ونه سنترالیزم نوشته :عبدالقدیر علم

- سایتمهرتحت عنوانجنگ وصلح در درازنای تاریخ نوشته:محمد انور پویان

-ویبلاک بامیان زیرعنوان سرك كابل ـ باميان يك پرو‍ژه يا يك معما؟ نوشته برهاني تاریخ 31 -2 – 1386 - شمسی

- یادداشت های شخصی صاحب این قلم - - 5 ما ه - اگوست- سال - 2007 - میلادی

[Shaghayegh]

</B>

عجیب‌ترین پایتخت دنیا!
? ضمیمه‌ای بر جوابیه ریاست عمومی تنظیف شاروالی کابل / مرضیه جعفری
شاید با مشاهده تیتر بالا حالا تصویر پایتخت جاپان که به پیشرفته‌ترین تکنالوجی‌های جهان آراسته است، در ذهن‌تان نقش بندد کشوری که توانسته حتی با شبیه‌سازی انسان توسط روبوت‌ها، مترقی‌ترین خدمات را به جهان تقدیم کند و خود بایسکل را برای رفت و آمد خویش استفاده کند.
بله، واقعاً عجیب و شگفت‌آور است یا شاید تصویر زیبا و دل‌انگیز شهرهای لندن و پاریس (پایتخت‌های انگلیس و فرانسه) را در ذهن مجسم کنید که چه طور توانسته جزو بهترین و زیباترین شهرهای دنیا قرار گیرد یا شاید هم سری به اسلام‌آباد پاکستان بزنید و بگویید حتماً مراد این شهر است چرا که با وجود آن که کشوری است آسیایی و با اقتصادی نه چندان پیشرفته، دارای پایتختی است که آن را به سبک اروپایی و مدرن ساخته و یا...
بله، همیشه این پایتخت‌ها انسان را به شگفتی وا می‌دارد. ولیکن زیاد راه دور نرفته‌ایم، بلکه مراد همین پایتخت فلک‌زده خودمان است که در میان پایتخت‌های دنیا، واقعاً بی‌نظیر و شگفت‌آور است!
وقتی از سرکی می‌گذری، یک موتر آخرین مودل ساخت جاپان را می‌بینی که با سرعت از کنارت می‌گذرد و طوفانی از گرد و خاک را به هوا بلند می‌کند و در عین زمان در کنارش شاهد منظره شگفت دیگری هستی.
کراچی که اسب یا خری آن را به یدک می‌کشد، هم‌زمان از کنارت می‌گذرد. و متأسفانه که این مسئله به قدری عادی شده که همه فراموش کرده‌ایم، اینجا پایتخت(!) است.
به راستی آیا ما غیر از آن که کابل را به عنوان مرکز کشور یاد می‌کنیم، عملاً چهره شهر را شبیه یک پایتخت می‌بینیم، بله، جواب صد فی‌صد منفی است.
با آمدن سال جدید و مناسبت‌هایی چون روز نهال‌شانی و... اقداماتی نمادین از سوی مسئولین برای زینت شهر به فضای سبز انجام شده، ولی آیا کافیست؟!
شاروالی کابل نیز علی‌رغم سر و صداها و شعارهایی که سر داده (و می‌دهد)، اگرچه اقداماتی را انجام داده است، ولی این اقدامات اساسی و مؤثر نبوده است. بهانه بودجه ناکافی و عدم دسترسی به امکانات لازم و غیره و غیره نیز، نمی‌تواند توجیهی برای عدم فعالیت‌های شاروالی در زمینه زیباسازی شهر باشد. چرا که بر همه واضح و مبرهن است که دالرهای سرازیر شده به کشور، شاروالی را نیز (همچون دیگر نهادهای کشور) بهره رسانده و مستفید گردانده است.
نبود کانالیزاسیون، کثافات فراوان و نبود نظارت بر کارکرد کارگران شاروالی، از کابل چهره‌ای کثیف و غیرقابل تحمل ساخته است.
اما، نباید کل تقصیرات را پتکی نموده و بر سر شاروالی کوبید، بلکه مردم نیز در این باره چندان روسفید نیستند و بسا که مقصرتر!
متأسفانه عدم آگاهی مردم از قوانین مدنی و شهروندی، مشکلات فراوانی را خلق نموده که همه و همه زاییده عدم آگاهی از قانون و نبود احساس تعهد و مسئولیت‌پذیری است و پالیسی‌های دولت در مورد آگاهی‌دهی مردم نیز به حدی ضعیف و ناکارآمد بوده که هیچ امیدی بدان نیست و عدم تغییر در روند بازسازی و به‌سازی چهره شهر، دلیل محکمی بر این ادعاست.
بازسازی زیر بناهای اقتصادی و ایجاد اشتغال برای مردم خاصاً جوانان در مراحل اولیه و پرداختن به نمای شهر کابل و زیبایی و نظافت آن به عنوان پایتخت امری است ضروری و حتی حیاتی و هر کس به اندازه سهمی که در اجتماع دارد، به همان اندازه «مسئول» است که شهر و محل زیست خود را همچون خانه خویش مصفا و پاک نگه دارد، تا محیطی تمیز و عاری از آلودگی در این شهر بی‌نوا(!) پدید آید و این شعار که در ابتدای ورود به کابل از شاهراه جلال‌آباد ـ کابل بر روی تابلویی نوشته شده، مصداق عینی پیدا کند که:
«به شهر زیبای کابل خوش آمدید»
به هر صورت خواسته مسئولین شاروالی کابل نیز همکاری شهریان محترم پایتخت با ریاست عمومی تنظیف شاروالی می‌باشد که نامه ذیل گواهی بر این مطلب است.
به اداره محترم راه‌نجات!
بجواب نشریه نمبر 499 مورخ 17/11/1385 شما که تحت عنوان ایده‌ال‌های شهروندان کابل به نشر رسیده احتراماً می‌نگاریم.
ریاست عمومی تنظیف یک اداره خدمات اجتماعی بوده همیشه در خدمت همشهریان خویش می‌باشد کوشش می‌نماید که شهر کابل را پاک و صفا نگهدارد و ساحات را به طور منظم مطابق پلان روزمره با وسایط که به دسترس دارد پاک کاری می‌نماید.
اما هموطنان عزیز و شهروندان محترم شهر کابل نیز اندکی درک مسئولیت نموده مواد اضافی دکاکین و منازل خویش را به جاهای تعیین شده بی‌اندازند نه این که به طور پراگنده. باید یادآور شد که شهر کابل صرف از شاروالی کابل نبوده از همه هموطنان می‌باشد باید همشهریان ما نیز سهم بیشتر بگیرند.
بازهم یادآور می‌شویم که ریاست عمومی تنظیف ساحات نواحی مربوطه را منظماً طبق پروگرام مرتبه پاک کاری می‌نماید و انتقادات سالم شهروندان خویش را همیشه پذیرفته، در خدمت شهروندان خویش می‌باشد.

[mehran]

جمهوری اسلامی افغانستان کشوری در منطقه ی جنوب غرب آسیا ، منطقه ی استراتژیک خاورمیانه ، کشوری استLandlocked ( محصور در خشکی ) به طوری که هیچ گونه مجاورتی با آبهای آزاد ندارد ، اولین تولید کننده ی مواد مخدر در دنیا که 90 % مواد مخدر مصرفی دنیا در این کشور تولید می شود ( 50 % از مواد مخدر افغانستان در ولایت جنوبی هلمند تولید می شود ) ، این کشور در زمره ی کشورهای کوهستانی شناخته می شود ، رشته کوههای هندوکش از سمت غرب به شرق افغانستان کشیده شده که عاقبت به فلات پامیر منتهی می شود ، کوههای شمال شرق افغانستان نیز که ولایت بدخشان در این منطقه قرار دارد به رشته کوههای هیمالایا متصل می شود . گروه عمده ی نژادی این کشور را پشتو ، تاجیک و ازبک تشکیل می دهد . حکومت سلطنتی طی کودتایی در سال 1973 از بین رفت . طی دومین کودتا در سال 1979 نظامی تک حزبی به نام حزب دموکراتیک افغانستان که تحت حمایت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیسیتی ( USSR ) بود برقرار شد ، شورشیانی به نام مجاهدین ( طالبان ) علیه کودتا دست به طغیان زدند ، در نتیجه ی این شورش ها 5 و نیم میلیون نفر آواره به سوی کشورهای ایران و پاکستان گریختند ، در سال 1989 شوروی نیروهای خود را از افغانستان خارج کرد ، اما کماکان جنگ و درگیری بین نیروهای دولتی و مجاهدین ادامه داشت ، دکتر نجیب الله احمدزای از سال 1986 تا سال معزول شدنش در سال 1992 به عنوان رئیس جمهور افغانستان برگزیده شد ، سرانجام در سال 1992 کابل پایتخت افغانستان به وسیله ی مجاهدین تسخیر شد ، به هنگام رئیس جمهور شدن برهان الدین ربانی ( رهبر گروه پارتیزانی جمعیت اسلامی ) نیز نبرد بین گروه وی و گروه رقیبش ( گلبدین حکمتیار ، نخست وزیر ) ادامه داشت ، در همین بین پیمان صلحی هنگام نخست وزیری گلبدین حکمتیار ( رهبر گروه پارتیزانی حزب اسلامی ) بین دو طرف در سال 1993 برقرار شد ، هرچند او و نیروهایش توانایی ورود به کابل و تصرف آنجا را نداشتند ، صلح دوام چندانی نداشت ، در سال 1994 جنگ از سر گرفته شد و پیکار شدیدی بین برهان الدین ربانی و نخست وزیر گلبدین حکمتیار و متحدش ژنرال عبدالرشید دوستم آغاز شد ، در همین اثنا ، شیر دره ی پنج شیر ، احمد شاه مسعود پیکاری سهمگین را با نیروهای طالبان شروع نموده بود و عاقبت هم جان خویش را در راه مبارزه با اسلام گرایی افراطی و بنیادگرایی به کشورش افغانستان هدیه کرد ، سرانجام در بین این درگیری ها در سال 2001 میلادی نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا و نیروهای ناتو به افغانستان یورش بردند و موفق شدند طالبان را که تا آن زمان به قسمت های زیادی از افغانستان از جمله کابل پایتخت تسلط داشتند عقب براند ، از آن پس حامد کرزای به عنوان رئیس جمهور افغانستان برگزیده شد ، هرچند طالبان اکنون هم حملات انتحاری و مسلحانه ای را به صورت جسته و گریخته در ولایات جنوبی و غربی افغانستان تدارک می بیند ولی نمی تواند چندان ضربه ای به دموکراسی نوپای افغانستان وارد کند . هرچند جنگ های خانمان سوز افغانستان اقتصاد این کشور را نابود کرد ولی از جمله منابع زیر زمینی می توان گاز طبیعی ، روی ، قلع و مس را نام برد همچنین از صادرات این کشور را می توان : میوه ، منسوجات ، فرش ، پشم ، چرم و پنبه را بیان کرد .

تعداد ولایات افغانستان 31 ولایت می باشد ، به شرح زیر ( ولایت و رو به روش مرکز ولایت ) :


1 - اُرزگان : ترین کوت

2 -

بادغیس : قلعه نو

3 -

بامیان : بامیان

4 -

بَدخشان : فیض آباد

5 -

بَغلان : پل خمری

6 -

بلخ : مزار شریف

7 -

پروان : چاریکار

8 -

پکتیا : گردیز

9 -

پکتیکا : زرین شران

10 -

تخار : تالقان

11 -

جوزجان : شبرغان

12 -

خوست : خوست

13 -

زابل : قلات

14 -

سرپل : سرپل

15 -

سمنگان : سمنگان ( ایبک )
16 - غزنی : غزنی

17 -

غور : چَغچران

18 -

فاریاب : میمنه

19 -

فَراه : فَراه

20 -

قُندوز : قُندوز

21 -

قندهار : قندهار

22 -

کابل : کابل

23 -

کاپیسا : محمود راقی

24 -

کُنر : اسد آباد

25 -

لُغمان : مَهترلام

26 -

لوگر : پل عِلم

27 -

ننگرهار : جلال آباد

28 -

نورستان : نورستان

29 -

نیمروز : زرنج

30 -

هرات : هرات

31 -

هلمند ( هیرمند ) : لشکرگاه ( بَست )

[MaRdoNiuS]

تورو خدا این همه مطلبئ توو یه پست نزنین که کسل کننده شه واسه بچه ها

[dear.afghan]

اين همه مطلب رو از كجا كپي كرديد؟