رمز موفقيت
روانشناسي --- خواب (يكشنبه 8/11/1385 ساعت 9:50 صبح)
يكي از روانشناسان مي گويد:بعضي مواقعنياز به خواب در افراد به طور طبيعي افزايش يا كاهش مييابد و گاهي اين روند طبيعي به هم ميخورد؛ولي به طور كلي نياز به خواب در افراد مختلف متفاوت است. بعضي افراد به طوركلي كم خواب اند و 6 ساعت يا كمتر از آن نياز خوابشان را تأمين ميكند و بعضي افرادبراي اين كه بدنشان عملكرد طبيعي داشته باشد 9 ساعت يا بيشتر ميخوابند. با توجهبه اينكه خواب نقش تنظيم فرايندهاي فيزيولوژيك بدن را بر عهده دارد، سلامت يااختلال آن تأثير مستقيم بر سلامت جسمي و روحي فرد دارد.
اين روانشناس اختلالات خواب را شامل 3نوع عمده بيخوابي و پرخوابي و ساير مشكلات خواب دانست و افزود: در اختلال بيخوابي،فرد در ابتداي خواب مدام اين پهلو و آن پهلو ميشود و بسختي خوابش ميبرد يانصف شب كه از خواب بيدار ميشود خوابش نميرود و يا صبح خيلي زود از خواب بيدارميشود.
بيخوابي شايعترين اختلال خواب است كه 30تا 45 درصد بزرگسالان از آن رنج ميبرند. بيخوابي ياموقت است (كه بيشتر وقتي فرد در حين استرس خاصي است يا يك عامل استرسزا را پشت سرگذاشته دچار آن ميشود) يا مداوم است (كه در اين صورت فرد بيش از يک ماه دچاراختلال بيخوابي شود) كه ممكن است اين بيخوابي اولين نشانه مشكلات رواني مثلافسردگي يا اضطراب باشد يا علت جسمي و طبي داشته باشد. گاهي ممكن است اين اختلال جنبهفيزيولوژيكي يا شرطي شدن داشته باشد، به اين معنا كه شخص در محل خاصي (مثل اتاقخواب) خوابش نميبرد.
دومين اختلالي كه در خواب وجود داردپرخوابي است، به اين معنا كه خواب شبانه روزي افزايش پيدا ميكند و ممكن است موقت يا مداوم باشد. از دست دادن يكي از عزيزان ممكن است عاملپرخوابي باشد كه امري موقت است، اما پرخوابي مداوم ناشي از مشكل رواني يا افسردگي درفرد است كه فرد دايم مايل است دراز بكشد يا بخوابد.
ساير موارد اختلال نيز ممكن است برايافراد آزاد دهنده باشد: كابوسهاي شبانه يا خوابهاي بد كهوقتي مكرر باشد، فرد را اذيت ميكند. راه رفتن در خواب و وحشت خواب، كهفرد در اوايل شب شروع به داد زدن يا جيغ كشيدن ميكند و هرچه اطرافيان سعي در بيداركردن وي دارند موفق نميشوند و وقتي فرد بيدار ميشود هيچ چيز يادش نميماند. اينمورد در پسر بچهها شايعتر است و با افزايش سن بهبود مييابد. فلج خواب نيز موردياست كه فرد هرچه سعي دارد بيدار شود احساس ميكند نميتواند. البته اين اختلال ازاهميت زيادي برخوردار نيست.
اين روانشناس رعايت اين اصولبهداشتي خواب را در بهبود وضعيت خواب افراد مؤثر دانست :
1- داشتن تناسب فيزيكي. وقتي فرد تناسب اندام دارد راحتتر ميخوابد.
2- پرهيز از چرتهاي روزانه، بخصوصخوابهاي عصر كه نبايد بيشتر از 15 تا 20 دقيقه يا حداكثر نيم ساعت باشد.
3- تنظيم و مرتب بودن ساعتهاي خواب و بيداري
4- خودداري از عوامل تحريك كنندهاي مثل فيلمهايهيجان انگيز، ولي موسيقي آرام و گوش دادن به راديو ممكن است آرامش بخشباشد.
5- پرهيز از مطالعه جدي هنگام خواب، ولي مطالعه كتابهاي داستان يا شعر مناسب است.
-6 ننوشيدن چاي و قهوه و نكشيدن سيگار
7- دوش گرفتن (بيست دقيقه) قبل از خواب. در صورتي كه اين امكان براي فرد فراهم نيست، پاهاي خودرا در آب گرم بگذارد.
-8داشتن وعدههاي غذايي منظم و مقدار به اندازهغذا و فاصله گذاشتن بين غذا و خواب
9- پرهيز از مصرف خودسرانه داروهاي خواب آوربدون دستور پزشك، زيرا اين داروها كيفيت خواب را كاهش ميدهد و تبديلبه عادت ميشود. حتي اگر زير نظر پزشك هم باشد نبايد بيش از 2 ماه استفادهشود، چون در مدت زمان طولاني نياز به داروهاي قويتر را ايجاد ميكند.
10- مناسب بودن اتاق خواب (از نظر اندازه و درجه حرارت و داشتن پنجره و تاريكي)گاهي تعويض اتاق خواب اختلال را برطرف ميكند.
11- بلند شدن و انجام دادن فعاليت ديگر بعد از 20 دقيقه نخوابيدن.
-12 استفاده از تكنيكهاي آرامش (چگونگي تنفس يا خوابيدن) در كساني كه مشكل بيشتري دارند.